Δίπλα στους τεράστιους ναίφ- πριμιτίφ πίνακες του Ρουσσώ, ο Πικάσο είχε στο εργαστήριό του γλυπτά από την Ωκεανία και αφρικάνικες μάσκες. Η ανακάλυψη της αφρικανικής τέχνης υπήρξε για τον Πικάσο πραγματική αποκάλυψη και έμπνευση, όπως αποδεικνύεται και στις « Δεσποινίδες της Αβινιόν», στις δυο μορφές δεξιά που ξαναζωγραφίστηκαν μετά τη συναισθηματική ένταση που προκάλεσε στον καλλιτέχνη η γνωριμία με τα αφρικανικά γλυπτά.

Οι Δεσποινίδες της Αβινιόν, 1907, Πικάσο, 243,9Χ233,7 εκ. Museum of Modern Art, New York

Η μνημειώδης σύνθεση των « Δεσποινίδων της Αβινιόν» αποτελεί αποφασιστικής σημασίας καμπή στην εξέλιξη του Πικάσο, αλλά και στην ιστορία της τέχνης γενικότερα. Η ρήξη με την παραδοσιακή ιλουζιονιστική Δυτική τέχνη είναι εδώ πραγματικά επαναστατική. Ο πίνακας παύει να συλλαμβάνεται σαν ένα «παράθυρο» στον ορατό κόσμο κι αντιμετωπίζεται σαν έργο ζωγραφικής, σαν ένα σύνολο από επινοημένες, επίπεδες ή σχεδόν επίπεδες φόρμες. Με τον τρόπο αυτό, ο Πικάσο «εξόρκισε» τον εαυτό του και έθεσε τις βάσεις για μια νέα αρχή.

Με τις «Οι Δεσποινίδες της Αβινιόν», ο Πικάσο επιδίωξε συνειδητά και προμελετημένα να ζωγραφίσει ένα ιδιαίτερα φιλόδοξο έργο, εν μέρει και ως απάντηση στην πρόκληση που είχε προκαλέσει από τη μία η προσπάθεια του Σεζάν να αναπλάσει την κλασική παράδοση με τις μνημειώδεις συνθέσεις του των τελευταίων χρόνων όπου κυριαρχεί η ανθρώπινη μορφή, από την άλλη στη «Χαρά της ζωής» του Ματίς. Ενάντια στους χαλαρού ρυθμούς, στη χαλαρή χωρικότητα, στην πλατιά μελωδική σύνθεση του έργου αυτού, ο Πικάσο επαναφέρει τη σφιχτή σε ένταση αρχιτεκτονική του έργου «Οι Λουόμενες» του Σεζάν. Αλλά τις ερμηνεύει με εξπρεσιονιστική σκληρότητα.

Επιρροές του Πικάσο: Οι Μεγάλες Λουόμενες, Σεζάν/ μάσκα της κεντρικής Αφρικής

Απλώνει το χρώμα σε πλατιές επίπεδες ζώνες, για να εμποδίσει την εξάπλωσή του με σκληρές κοφτερές γωνιώδεις γραμμές ώστε οι επιφάνειες να γίνονται στέρεα επίπεδα, να αποκτούν ογκομετρική υπόσταση. Κι αν στο Ματίς οι φιγούρες αιωρούνται σαν χρωματιστά σύννεφα σε μια απέραντη χωρικότητα , εδώ το βάθος πλησιάζει, σφηνώνεται με δύναμη ανάμεσα στις φιγούρες, κομματιάζεται σε πολλά σκληρά και αιχμηρά επίπεδα. Ο χώρος είναι ένα στοιχείο σαν όλα τα άλλα συγκεκριμένο, παρόν, παραμορφώνεται και συναρμολογείται όπως οι φιγούρες.

''Οι Δεσποινίδες της Αβινιόν'' -ο τίτλος προέρχεται από έναν κακόφημο δρόμο της Βαρκελώνης όπου μεγάλωσε ο Πικάσο-ξεκίνησαν ως μια απλή σκηνή μπορντέλου ,όπως γνωρίζουμε από τα εκατοντάδες προσχέδια και σκίτσα για το έργο που ανακαλύφθηκαν μετά το θάνατο του Πικάσο σε 15 ανέκδοτα άλμπουμ. Το έργο είχε
και κάποιες αλληγορικές προεκτάσεις που προέκυπταν, κυρίως, από τις μορφές ενός σπουδαστή με μία νεκροκεφαλή στα χέρια κι ενός ναύτη που κάθονταν ανάμεσα στις γυμνές «δεσποινίδες».