|
JPAGE_CURRENT_OF_TOTAL

Ο Γεώργιος Μπουζιάνης, ο μεγαλύτερος Έλληνας εξπρεσιονιστής ζωγράφος έδρασε καλλιτεχνικά σε δύο διαφορετικούς κόσμους, το γερμανικό και τον ελληνικό ? με μικρή ανάπαυλα την παραμονή του στο Παρίσι. Ξεκίνησε να ζωγραφίζει νατουραλιστικά έργα, συνέχισε με ιμπρεσιονιστικά και κατέληξε στον εξπρεσιονισμό, ως τον καλύτερο τρόπο έκφρασης όλων των προσωπικών του σκέψεων και ανησυχιών.
Άλλωστε, η τέχνη του Μπουζιάνη είναι η έκφραση της ανθρώπινης μοίρας. Είναι μια προσπάθεια διείσδυσης στο βάθος του ανθρώπινου δράματος, ενός στοχασμού, στην αγωνία της υλικής υπόστασης του ανθρώπου, στον θάνατο, στην αναπόφευκτη φθορά των πραγμάτων. Κάθε εμπειρία ζωής είναι ταυτόχρονα και εμπειρία θανάτου και αυτό ακριβώς θέλησε να μας μεταδώσει μέσα από τα εξπρεσιονιστικά έργα της ώριμης ηλικίας του.
Η υπαρξιακή αυτή διαλεκτική δεν αναπτύσσεται στη ζωγραφική του με οποιοδήποτε τρόπο, αλλά παίρνει για κυρίαρχο θέμα το πλάσμα εκείνο που στα μάτια του άντρα ενσαρκώνει περισσότερο από κάθε τι τον τραγικό διυσμό της ζωής: τη γυναίκα.
Γυμνό, 1920
Ειδικά το γυμνό είναι ένα από τα βασικότερα θέματα έκφρασης του εξπρεσιονισμού, ιδιαίτερα του προσωπικού αισθησιασμού. Κυρίως στις υδατογραφίες του Μπουζιάνη το γυμνό είναι αισθησιακό και ανθρώπινο που τον εκφράζει απόλυτα, με έντονο το γλυπτικό στοιχείο. Πολλές γυμνές και καθιστές γυναίκες έχουν τη στάση γέννησης, τονίζοντας τη σχέση με τη μάνα γη. Οι περισσότεροι από τους πίνακες του Μπουζιάνη είναι ανθρώπινες μορφές και ειδικά γυναίκες προχωρημένης ηλικίας που παρουσιάζουν στο πρόσωπο και στο σώμα την εικόνα της φθοράς και της καταστροφής. Ένα ανθρώπινο κορμί που ξεφτίζει, πεσμένα στήθη, πρόσωπα που χάνουν την ένταση των χαρακτηριστικών τους, πληγωμένη κοιλιά, σκιερά περιγράμματα ματιών όπου έχει φωλιάσει ο θάνατος, δείχνοντας το αληθινό του πρόσωπο, που δεν είναι άλλο από το πρόσωπο της ζωής. Κανένα άλλο πλάσμα δεν είναι καλύτερο από τη γυναίκα για να ενσαρκώσει την απελπισία και το χαμό, το αναπότρεπτο της αλλαγής.
Γυμνή καθιστή γυναίκα, 1919
Όλα αυτά εξηγούν την προσήλωση του Μπουζιάνη στο ζωγραφικό χώρο χωρίς σταθερά περιγράμματα, την αγάπη του για τα ανοιχτά σχήματα που είναι έτοιμα να δεχτούν τον αφανισμό και τη φθορά. Η μορφή και το βάθος είναι δεμένα στη ζωγραφική του, η φόρμα διαλύεται στο άμορφο και συνθέτει μέσα από τα χρώματα τη μελλοντική μορφή. Το γυναικείο σώμα σχεδόν χάνεται, ο κορμός, τα στήθη ξεπροβάλουν, σχεδόν αφαίρεση, μια ερωτική συμμετοχή, μια υπαρξιακή αναζήτηση της γυναίκας μέσα από τη νύχτα του έρωτα που μας δίνει το γνήσιο δράμα της ζωής.
Η γυναίκα ? σύμβολο ? που περισσότερο ενσαρκώνει για τον Μπουζιάνη το νόημα της φθοράς και της τραγικότητας της ζωής είναι η θεατρίνα, αφού αντιπροσωπεύει πιο πολύ την ποικιλία και την αστάθεια της ζωής και είναι ο φορέας των πιο ενδόμυχων επιθυμιών του άντρα. Κι από τις ηθοποιούς τον γοητεύει πιο πολύ η χορεύτρια της επιθεώρησης, η τραγουδίστρια του ελαφρού θεάτρου, η ακροβάτισσα του ιπποδρόμου που ενσαρκώνουν πιο πολύ από τη σοβαρή ηθοποιό του θεάτρου το τελικό κατάντημα του ανθρώπου μέσα από τη σύγκριση του πάθους με τη ζωή.
|