|
JPAGE_CURRENT_OF_TOTAL  Η Art Conceptual (Εννοιολογική τέχνη), αναφέρεται ανάμεσα στις πρωτοπορίες του τέλους της δεκαετίας του ?60. (Sol LeWitt, Untitled, 1992, αριστερή φωτογραφία). Μετά το 1965 οι καλλιτέχνες δεν σκέφτονται πια την πραγματοποίηση του αντικειμένου τέχνης, αλλά το ίδιο το αντικείμενο τέχνης και δίνουν το προβάδισμα στην ομιλία για τη διάδοση και την αντίληψη του έργου. Εξετάζουν και ταυτόχρονα διαταράσσουν τις σχέσεις που υπάρχουν ανάμεσα σε καλλιτέχνες, εμπόρους, επιμελητές εκθέσεων, συλλέκτες και κοινό.
Το 1968 η Art Conceptual μεταθέτει το ενδιαφέρον από το αντικείμενο στον θεατή, αλλά και υποβιβάζει σκόπιμα την απαίτηση για μορφική αυτονομία και το περιεχόμενο και οι στόχοι της συνοψίστηκαν από την Lucy Lippard και τον John Chandler σε ένα άρθρο στο περιοδικό Art International, με τον τίτλο «Η εξαΰλωση της τέχνης». Το 1963 είχε ήδη χρησιμοποιήσει τον όρο ο Kienholz ενώ το 1961 ο Flynt είχε γράψει ότι η Conceptual Art, είναι πριν από όλα μια τέχνη που το υλικό της είναι ιδέες, όπως το υλικό της μουσικής είναι ο ήχος.
Η Conceptual Art είναι ένα είδος τέχνης που υλικό της έχει την γλώσσα. Το 1967 ο Sol LeWitt (1928-2007), ένας από τους πρωτεργάτες της Conceptual Art, δημοσίευσε στο περιοδικό Art forum ένα ανεπίσημο μανιφέστο του νέου κινήματος, όπου έγραφε ότι το είδος της τέχνης που τον ενδιέφερε θα το χαρακτήριζε Conceptual Art, διότι η ιδέα γίνεται μια μηχανή που δημιουργεί τέχνη και δεν είναι σημαντικό με το τι μπορεί να μοιάζει το έργο τέχνης. Αυτό το είδος τέχνης θα πρέπει να διαμορφωθεί με τη μέγιστη δυνατή οικονομία μέσων. Η ιδέα μπορεί να διατυπωθεί σε δύο διαστάσεις, αντί των τριών και να αποτυπωθούν με αριθμούς, φωτογραφίες και λέξεις ή με οποιονδήποτε τρόπο επιλέξει ο καλλιτέχνης, μια και η μορφή είναι άνευ σπουδαιότητας.
Marcel Duchamp, "Κρήνη", 1917
Sol LeWitt, "Isometric Projection"-13, 1981
Τα χρονικά πλαίσια της Conceptual Art είναι από την περίοδο 1968-1975. Η Roberta Smith παρατηρεί ότι, ήταν το μεγαλύτερο και ταχύτερο σε ανάπτυξη και πιο διεθνές από όλα τα κινήματα του 20ου αιώνα. Η ευρύτατη γεωγραφική του εξάπλωση, η επίδρασή του σε άλλες τάσεις στα τέλη του ?70, το άυλο των δημιουργημάτων του καθιστούν δυσχερή και την υπόδειξη των τυπικών εκπροσώπων του. Μια σαφή εικόνα για το μέτρο των επιτευγμάτων του μπορούμε να σχηματίσουμε μέσα από τα έργα των Sol LeWitt, Joseph Kosuth, Lawrence Weiner, Robert Barry, Douglas Huebler, John Baldessari και Hans Haacke.
Sol LeWitt, "Tower", 1984
Joseph Kosuth, "Αγγλικά γυάλινα με ηλεκτρικό φως νέον", 1966
Ο Joseph Kosuth (1945-), έδωσε έναν άλλο ορισμό στον κατάλογο της έκθεσης «Πληροφορία», που οργάνωσε το Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης το 1970, ότι θεμελιώδης σε αυτήν την αντίληψη για την τέχνη είναι η κατανόηση της γλωσσολογικής φύσης όλων των καλλιτεχνικών προτάσεων. Έτσι προσανατόλιζε όλη την πλαστική αναζήτηση σε μια ισχυρή εξάρτηση από τη γλώσσα και τη γνώση, επέκεινα του αντικειμένου, κάνοντας χρήση στοιχείων της φιλοσοφίας του Ludwig Wittgenstein. Το έργο του «Μία και τρεις καρέκλες» (1965), είναι ένα τέτοιο παράδειγμα. Αποτελείται από μια πραγματική πτυσσόμενη καρέκλα, πλαισιωμένη από μια φυσικού μεγέθους φωτογραφία της και έναν ορισμό της λέξης καρέκλα, αποσπασμένο από λεξικό και τυπωμένο σε μεγέθυνση. Αναλύοντας ο καλλιτέχνης τον μηχανισμό της αντίληψης, περνά από το συγκεκριμένο αντικείμενο στη δισδιάστατη φωτογραφική του απόδοση για να καταλήξει στον αφηρημένο λεκτικό ορισμό του που περιέχει τα βασικά χαρακτηριστικά της έννοιας καρέκλα. Σημειολογικά κινούμαστε ανάμεσα στο σημαίνον και το σημαινόμενο, που τελικά ανάγονται στο εικαστικό σημείο καρέκλα.
|
