|
JPAGE_CURRENT_OF_TOTAL
Antonio Allegri detto il Corregio. Ιταλός ζωγράφος (1489-1534) όπου ζούσε απομονωμένος στην Πάρμα. Ελάχιστα στοιχεία υπάρχουν για την αρχή της σταδιοδρομίας του. Υποθέτουν ότι από πολύ νωρίς άρχισε να εργάζεται στο εργαστήριο του Μπιάνκι-Φερράρι στη Μοδένα. Ορισμένα νεανικά του έργα, όπως μία «Αγία Οικογένεια» και η νωπογραφία «Ο Επιτάφιος Θρήνος» στον Άγιο Ανδρέα της Μάντοβα, αποτελούν ενδείξεις της μαθητείας του στη σχολή του Μαντένια.
Αλλά πολύ γρήγορα ο Κορρέτζιο απαλύνει αισθητά τις μορφές του και αποκτά μια προσωπική τεχνοτροπία πολύ πιο ευαίσθητη από εκείνη του δασκάλου του. Ο πρώτος πίνακας βωμού που του αποδίδεται με βεβαιότητα είναι «Η Παναγία του Αγίου Φραγκίσκου» (1514-1515), σήμερα στην Πινακοθήκη της Δρέσδης (η φψτογραφία πάνω αριστερά είναι η " Η Ανάληψη της Παναγίας", σπουδή για το θόλο του καθεδρικού ναού της Πάρμας). Στην ίδια ομάδα με το έργο αυτό, που η απλή κατασκευή του και ο γλυκός πλασμός συσχετίζονται με την τέχνη του Ραφαήλ, κατατάσσονται «Ο Γάμος της Αγίας Αικατερίνης», «Η Γέννηση Κρέσπι» και «Η Μικρή Τσιγγάνα».
Οι ιστορικοί της τέχνης δέχονται σήμερα ότι πριν πραγματοποιήσει τις μεγάλες νωπογραφίες της Πάρμας, ο Κορρέτζιο είχε μελετήσει στη Ρώμη τα έργα του Μιχαήλ-Άγγελου και κυρίως του Ραφαήλ. Στην «Αίθουσα του Αγίου Παύλου» (1518-1519) στην Πάρμα, τα παιχνίδια των μικρών κυνηγών, πλαισιωμένα από τους κυκλικούς φεγγίτες της αίθουσας, μαρτυρούν την επίδραση των μεγάλων δασκάλων αλλά και μια πλατύτερη, πιο τρυφερή και αισθησιακή τέχνη, που παρουσιάζεται ολοκληρωμένη στα διακοσμητικά θέματα της «Αναλήψεως του Ιησού» (1520-1523) στον τρούλο της εκκλησίας του Αγίου Ιωάννου του Ευαγγελιστή και της «Μεταστάσεως της Θεοτόκου» (1524-1530) στον τρούλο της Μητροπόλεως.
Η Ανάληψη της Παναγίας
Ο Κορρέτζιο έδινε στο εκκλησίασμα την ψευδαίσθηση πως ξαφνικά άνοιγε η σκεπή και πως έβλεπαν τους ουρανούς σε όλη την εκθαμβωτική τους αίγλη. Η γνώση των φωτιστικών εφέ τον βοηθούσε να γεμίσει την οροφή με φωτισμένα σύννεφα, που ανάμεσά τους αιωρούνταν τα ουράνια πλάσματα με τα πόδια τους να κρέμονται κάτω. Στα έργα αυτά ο φωτεινός, ήρεμος και αρμονικός κόσμος του ζωγράφου παραχωρεί τη θέση του σε ένα κόσμο γιγάντων. Εκμεταλλευόμενος τις συγγένειες των χρωμάτων και τις αντιθέσεις των τόνων επιτυγχάνει να δώσει άπλετο φως σε έναν ουσιαστικά σκοτεινό τρούλο και δημιουργεί για πρώτη φορά στην ιστορία της ιταλικής τέχνης ένα διάκοσμο ενιαίο και συνεχή που αντικαθιστά όλα τα παλαιότερα αρχιτεκτονικά στοιχεία. Με μια εξαιρετικά δεξιοτεχνική κατασκευή κατορθώνει να δώσει την εντύπωση ότι ο τρούλος είναι ένας χώρος κινούμενος που ακτινοβολεί, στον οποίο προβάλλονται με ένα παιχνίδισμα κύκλων και ημικυκλίων, με τολμηρές βραχύνσεις και φωτισμούς, ο Χριστός, τα Χερουβείμ, οι πατριάρχες και οι Απόστολοι. Αυτή η νέα αντίληψη της οροφής προαναγγέλλει τις μπαρόκ διακοσμήσεις των θόλων.
Δανάη
Στα φορητά ζωγραφικά έργα του της ίδιας εποχής, όπως ο «Μυστικός Γάμος της Αγίας Αικατερίνης», η «Παναγία του Αγίου Σεβαστιανού», «Μη μου άπτου», «Η Νύχτα», «Η Παναγία του σκοπέλου», «Η Παναγία του Αγίου Ιερωνύμου», ο Κορρέτζιο εκμεταλλεύεται πάντοτε με σοφία τον χώρο και το φως και δημιουργεί συνθέσεις αυστηρές και χαριτωμένες. Στα μυθολογικά θέματα του, όπως ο «Ζευς και Ηώ», «Γανυμήδης», «Λήδα», «Αντιόπη», «Δανάη», η σχετική επιτήδευση καλύπτεται από τον ισχυρό αισθησιασμό των γυμνών, που εκφράζουν με τις τολμηρές στάσεις τους τις ερωτικές απολαύσεις.
Η φήμη του Κορρέτζιο οφείλεται κατά ένα μεγάλο μέρος στην ουσιαστικά ειδωλολατρική χάρη των έργων του. Γενικά θεωρείται ένας από τους καλλιτέχνες που απέδωσαν καλύτερα το γυναικείο κάλλος.
Η Προσκύνηση του Βρέφους (1520)
Ο πίνακας «Η Προσκύνηση του Βρέφους» (1520), αποκαλύπτει πιο καθαρά τα χαρακτηριστικά της ωριμότητας του καλλιτέχνη, παρά την παρουσία αρχιτεκτονικών στοιχείων, που το ορμητικό φως είχε εξαφανίσει στις τοιχογραφίες της Πάρμας. Ο μετρημένος συσχετισμός ανάμεσα στις μορφές, στην αρχιτεκτονική και στο τοπίο επιτυγχάνεται μέσα σε ένα παιχνίδι από διαφάνειες που είναι έντονο και σταθμισμένο, όπως στη μετέωρη χειρονομία της Μαρίας.
Ανάπαυση κατά την φυγή στην Αίγυπτο (1520)
Το έργο «Ανάπαυση κατά τη φυγή στην Αίγυπτο» (γύρω στο 1520), θεωρείται δημιούργημα των πρώτων χρόνων της ωριμότητας του ζωγράφου και φιλοτεχνήθηκε κατά την περίοδο ανάμεσα στις διακοσμήσεις της Κάμερα ντι Σαν Πάολο, στην Πάρμα και του θόλου του καθεδρικού ναού της Πάρμα. Τόσο η σύλληψη που προέρχεται από τον Μαντένια, όσο και οι επιδράσεις της Φερράρα από τους Φράντσια, Κόστα και Ντόσσο ξεπεράστηκαν με την αρμονία ανάμεσα στην περίπλοκη συνθετική ισορροπία και στο λύγισμα του φωτός. Ο Κορρέτζιο ερμηνεύει ξανά το μάθημα του Λεονάρντο σε ένα είδος έντονης βραδινής τονικότητας, που μπορεί να φωτίζει ή να δίνει έμφαση στους όγκους όπως απαιτεί η ισορροπία και που δίνει τόνους δυνατού λυρισμού σε μια μυθική αφήγηση.
|