|
Ο Baryshnikov πακετάρει τις αναμνήσεις του |
|
Συντάκτης: Λουκία Μητσάκου
|
|
Πέμπτη, 13 Οκτώβριος 2011 13:36 |
 Ανάμεσα στα εκατοντάδες βίντεο που έχει συλλέξει ο Mikhail Baryshnikov ανά τις δεκαετίες υπάρχει και μια χούφτα βίντεο που τον δείχνουν να κάνει πρόβες με τους «Τιτάνες του χορού» George Balanchine, Jerome Robbins, Martha Graham και Merce Cunningham. Αλλά ίσως το πολυτιμότερο είναι ένα θολό ασπρόμαυρο βίντεο με τον 16χρονο Baryshnikov σε μάθημα με το λατρεμένο του δάσκαλο Alexander Pushkin στην Ακαδημία Vaganova του Ρωσικού Μπαλέτου στην Αγία Πετρούπολη.
 Ο George Balanchine δείχνοντας μια κίνηση στο νεαρό Mikhail Baryshnikov στο New York City Ballet.«Αυτός ο άνθρωπος με έκανε χορευτή», εξηγεί ο Κος Baryshnikov σε κάποιο άλλο βίντεο, σε μια συνέντευξη από το 1974, όταν αυτομόλησε από τη Σοβιετική Ένωση στον Καναδά. Ο Pushkin, λέει στο μεταφραστή στα ρωσικά, ήταν ένας μάγος και μια πατρική φιγούρα.
Αυτές οι βιντεοκασέτες αποτελούν μέρος ενός «κρυφού αρχείου» από προσωπικές βιντεοσκοπήσεις, φωτογραφίες, έγγραφα, γράμματα και λευκώματα που ο 63χρονος Baryshnikov δώρισε στη Δημόσια Βιβλιοθήκη της Νέας Υόρκης για τις Παραστατικές Τέχνες. «Είναι ολόκληρη η ζωή μου», είπε για τα 35 κουτιά με υλικό που πακετάρισε μαζί με τη γυναίκα του, Lisa Rinehart.
Εκεί υπάρχει το μικρό κόκκινο λεύκωμα από την Ακαδημία Vaganova από το 1967, αυθόρμητες φωτογραφίες και στοίβες από γράμματα θαυμαστών όπως η Jacqueline Kennedy Onassis, ο Frank Sinatra και ο Kirk Douglas, οι Πρόεδροι Jimmy Carter και Bill Clinton και μια μακριά λίστα με χορογράφους όπως η Trisha Brown που έγραψε «Η βαρύτητα δεν αφήνει δαχτυλικά αποτυπώματα πάνω σου».
Ένα νομικό υπόμνημα του 1974 συμβούλεψε τον Κο Baryshnikov ότι «τίποτα δε θα μπορούσε να εγγυηθεί την ασφάλειά του ή την ελευθερία του» κατά τη διάρκεια μιας επίσκεψης στην πατρίδα, ενώ άλλα χαρτιά έριξαν φως τόσο στη δύναμη όσο και στην ευπάθεια ενός νέου πρόσφυγα καλλιτέχνη με τον κύκλο του από ευεργέτες θαυμαστές και την αρχική εξάρτησή του από κάποιους επιτήδειους.
Αλλά μείζονος ενδιαφέροντος είναι οι περίπου 650 βιντεοκασέτες του λαμπρού χορού του Κου Baryshnikov. Στις πιο παλιές από αυτές είναι 11 ή 12 χρονών και στροβιλίζεται στο πάτωμα με μαύρο κοντό παντελόνι και πουκάμισο σε ένα σχολείο στη Ρίγα της Λετονίας όπου γεννήθηκε. Σε κάποιο σημείο εμφανίζεται ο ξανθός του φίλος και συμμαθητής Alexander Godunov, που αυτομόλησε στις ΗΠΑ το 1979 και πέθανε το 1995.
Λίγα χρόνια αργότερα –αφού ο Pushkin τον επέλεξε για μαθητή του σαν να «διάλεγε ένα κουτάβι από τα σκουπίδια», όπως το έχει θέσει ο Κος Baryshnikov- αυτό το σφιχτοδεμένο αγόρι είχε αναπτύξει σώμα χορευτή. Οι μύες των μηρών του ήταν τόσο σφιχτοί που φαινόταν σαν να φοράει παντελόνι ιππασίας αντί για κολάν.
Υπάρχει υλικό από τον πρώτο διεθνή διαγωνισμό μπαλέτου του Κου Baryshnikov το 1969 και μια τηλεοπτική εμφάνιση από το 1971, όπου πρωταγωνιστούσε στο έργο «Ιστορία για μία δούλα Nikishka». Αργότερα, στη Νέα Υόρκη ο Balanchine δείχνει τις κινήσεις που θέλει να μιμηθεί ο Κος Baryshnikov στον «Άσωτο Υιό» και ο Robbins προπονεί τον σταρ και την παρτενέρ του Natalia Makarova σε ένα χορό που δημιούργησε ειδικά γι' αυτούς. Το 1990 ο Κος Baryshnikov, χωρίς πουκάμισο και με μπλε κολάν, κάνει πρόβα για ένα χορό της Graham και μετά γονατίζει μπροστά στη χορογράφο, που ήταν 96, και ρωτάει: «Martha, πώς σου φαίνεται;»
 Το αρχείο δείχνει τον Κο Baryshnikov, αριστερά, σε νεαρή ηλικία στη Ρωσία.Η πείνα του κου Baryshnikov για καλλιτεχνική ελευθερία, η οποία τον ενέπνευσε να αυτομολήσει όταν ήταν νέος, τον ωθούσε συνεχώς να πειραματιστεί στο χορό αλλά και στο θέατρο, στον κινηματογράφο, στην τηλεόραση και στη φωτογραφία. Διακόσια από τα βίντεο καταγράφουν με λεπτομέρειες τα δώδεκα χρόνια που πέρασε με το πειραματικό White Oak Dance Project, την ομάδα που ίδρυσε το 1990 με τον Mark Morris.
Καθισμένος στο γραφείο του στο Κέντρο Τεχνών Baryshnikov στην West Street στο Manhattan, όπου περιτριγυρίζεται από πίνακες και σχέδια από χορευτές και κοστούμια, ο κος Baryshnikov είπε ότι δώρισε τα αρχεία ώστε οι νέοι καλλιτέχνες που ξεκινάνε τώρα να μπορούν να μελετήσουν πώς δουλεύουν οι χορευτές και οι χορογράφοι.
Σκέφτηκε να πουλήσει τη συλλογή; «Να πουλήσω; Να πουλήσω τι;» ρώτησε. «Τη ζωή μου; Αυτό το κάνω όλη την ώρα στη σκηνή».
Η Jan Schmidt, η επιμελήτρια του Τμήματος Χορού της βιβλιοθήκης Jerome Robbins, είπε ότι το στάτους του σούπερσταρ του Κου Baryshnikov θα μπορούσε να μαζέψει μελετητές, μαθητές και το γενικό κοινό στη συλλογή. Εκτίμησε ότι θα πάρει τρία χρόνια στη βιβλιοθήκη να αντιγράψει τις βιντεοταινίες σε ψηφιακή μορφή και να καταγράψει όλο το υλικό. Οι επιμελητές συγκεντρώνουν μια μικρή συλλογή από βίντεο για να το δείξουν στους δωρητές στην εκδήλωση που θα γίνει την 1η Νοεμβρίου με σκοπό τη συγκέντρωση κεφαλαίου στο παράρτημα του χορού.
Ο Κος Baryshnikov είπε ότι συνέλεξε το υλικό κατά τη διάρκεια των χρόνων, σαν «σε αυτόματο πιλότο».
Τώρα, με τα κουτιά να έχουν μεταφερθεί με ασφάλεια στη βιβλιοθήκη είπε: «Ένιωσα να έφυγε ένα βάρος από πάνω μου», προσθέτοντας «Στο πρώτο μέρος της ζωής σου μαζεύεις πράγματα. Στο δεύτερο μέρος, απαλλάσσεσαι από αυτά.»
Πηγή:
The New York Times- Arts, Αρθρογράφος: Patricia Cohen, Δημοσιεύτηκε: 5/10/2011
Μετάφραση: Λουκία Μητσάκου |
